What would you change, if you could change one important thing in your country? Use reasons and specific examples to support your answers.

If I could change one thing in my country I would make national happiness a top priority. Real happiness isn’t just about having money, it also involves feeling good mentally and balancing work and having support from the community. First, I would make mental health care easier to access and work to remove the negative feelings people have about it. This would help more individuals get the help they need. I would also encourage a better work by balancing it by creating rules for flexible hours and paid time off, so people have time to relax and be with their families more. I would also work on making the education system better. One major change I would suggest is lessening the focus on tests. In many countries including my own students take these tests often and their futures can rely heavily on how well they do. This puts a lot of stress on students and limits their creativity and ability to think .

Անհատական նախագիծ

Բանավոր խոսքի զարգացում

Տարբեր ուղղություններ պարունակող երկարաժամկետ նախագիծ է, որն ընտրում է սովորողը՝ իր նախասիրություններին ու ընդունակություններին համապատասխան։ Սովորողը պետք է ապահովի նախագծի՝ ամիսը մեկ անգամ աշխատանք ներկայացնելու պարբերականությունը։

Ուղղությունները՝

ընթերցողական— սովորողն ինքն է ընտրում ընթերցանության նյութը, տեղադրում բլոգում, 10-15 նախադասության սահմանում գրում է իր կարծիք-վերլուծությունը,
Առաջարկում է կարդալ ընկերներին։ Կարող է կազմակերպել քննարկումներ,
թարգմանական— թարգմանիչ սովորողը իր կամ դասավանդողի ընտրությամբ ընտրում, թարգմանում է նյութեր, որոնք տեղադրում է իր բլոգում, ապա հրատարակվում է «Լուսանցք» ամսագրում,
ստեղծագործական,
ռադիոնյութեր, ֆիլմեր,
վերլուծություններ։

Ընթացք
ամսական մեկ-երկու նյութ

Փետրվար

Մարտ

Բառագործածության սխալներ

Քննական հարցաշար

1) Հազվադեպ- (մակբայ), խոսել, հանդիպել, պաշտպանվել

Հազվագյուտ- (ածական) կենդանի, բնություն, ծաղիկ, հանդիպում

Ավանդություն = զրույց, պատմություն, լեգենդ

Ավանդույթ =

Հրավեր=տեղ գնալու առաջարկ

Հրավերք = հյուրասիրություն

Ոչ մեկ- սխալ

Ոչ մեկը- ճիշտ

Տուժված- սխալ է

Տուժած- ճիշտ է

Օրեկան- սխալ է Օր+ական

Օրական- ճիշտ է

Ծաղկեվաճառ- սխալ է

Ծաղկավաճառ- ճիշտ է

փոխարեն- հետադաս

փոխանակ- նախադաս

Օրինակ՝ օգնելու փոխարեն

Ավելնորս- սխալ

Ավելորդ- ճիշտ

Զերծ- Ազատ լինել

Զուրկ- ինչոր բան չունենալ

Ոտնկայս- սխալ է

Հոտնայս- ճիշտ է

Ի շնորհիվ- սխալ է

Շնորհիվ- ճիշտ է

Ֆռանսերեն, Իտալերեն լեզու- սխալ է

Ֆռանսերենը, Իտալերենը- ճիշտ է

Հայերեն կամ հայոց լեզու, Ռուսերեն կամ ռուսաց լեզու

երախտիք= լավություն, բարերարություն

երախտագիտություն = շնորհակալություն

Այգաբաց- այգի+ա+բաց

Այգեբաց-

Ի+ա=ե

Բռնագրավել — բռնագրավել գույքը

Բռնագանձել — բռնագանձել գումարը

Միաժամանակ- միասին, համատեղ

Միառժամանակ- որոշ ժամանակ

Թոթովել = խոսել

Ցուցում- հրաման, հրահանգ

Ցուցմունք — վկայություն

Բազմիցս անգամ- սխալ է

Բացմիցս- ճիշտ է

Սննկանալ — սխալ է

Սնանկանալ- ճիշտ է

Ինչու համար- սխալ է լ

Ինչու — ճիշտ է

Թույլատվություն- սխալ է

Թույլտվություն- ճիշտ է

Կրկին անգամ- սխալ է

Կրկին- ճիշտ է

Ութամասուն- սխալ է

Ութսուն- ճիշտ է

Եղևնի- ծառ

Եղրևանի- յասաման

Սրունք- ծնկից մինչև ոտնաթաթ

Բազուկ- ուսից մինչև արմունկ

Անստույգ- սխալ

ոչ ստույգ- ճիշտ

Անըստգյուտ = կատարյալ, անթերի

Աղանդ+աղանդներ = կրոնական ավանդույթ

Աղանդեր — քաղցրավենիք

Բեզուի թեորեմ:Մեկ փոփոխականով բազմանդամի արմատներ:

ա) 2x²+x²+3

բ) x⁴-2x³+3x²+4x-1

գ) 4x³+5x²-3x+2

դ) x⁵-3x³+3x-10

ա) 5x³-3x²+2

P= x-1

x-1=0

x=1

5-3+2=4 մն

P=(-1) = 5(-1)³-3(-1)²+2

-5-3+2=-8+2=-6 մն

բ) 2x⁴-3x³-4x²+5x-6

P=x-1

x=1

2-3-4+5-6=-6մն

P=x+1

x=-1

2(-1)⁴-3(-1)³-4(-1)²+5(-1)-6

2+3-4-5-6=-10 մն

գ) 3x³+2x²-6x+7

P=x-1

x-1=0

x=1

3+2-6+7=6

P=(-1) = -3(-1)³+2(-1)²-6(-1)+7

-3+2+6+7=12 մն.

դ) 3x⁵-4x²-3x+6

P=x-1

x=1

3-4-3+6=2 մն

P=x+1

x=-1

3(-1)⁵-4(-1)²-3(-1)+6

-3-4+3+6=2 մն

Տրված առաջադրանքում անհրաժեշտ է ընտրել այն բազմությունը, որի տարրերը միայն բնական թվեր են։
ա) 1, 2, 3, 4 — Բոլոր թվերը բնական թվեր են։
բ) -2, -1, 0, 6 — -2, -1 և 0-ը բնական թվեր չեն։
Պատասխան՝ ա) 1, 2, 3,

Գենետիկայի հիմնական հասկացությունները

Գենետիկայի հիմնական հասկացությունները, ժառանգականություն և փոփոխականություն Մենդելի 1-ին օրենք, գենոտիպ և ֆենոտիպ:

1․Նկարագրել ին՞չ է գենոտիպը, ֆենոտիպը, դոմինատ և ռեցեսիվ գեները,բերել օրինակներ։

Գենոտիպ— Գենոտիպը որոշում է օրգանիզմի զարգացման հիմնական ուղղությունը։Այն ստացվում է ծնողներից ժառանգաբար։

Օրինակ – Եթե անձը BB կամ Bb գենոտիպ ունի, նրա մազերը կլինեն սև (դոմինանտ գենի ազդեցությամբ), իսկ միայն bb դեպքում՝ շիկահեր։

Ֆենոտիպ— Ֆենոտիպը օրգանիզմի արտաքին և ներքին հատկանիշների ամբողջությունն է, որը ձևավորվում է գենոտիպի և շրջակա միջավայրի փոխազդեցության արդյունքում։

Ֆենոտիպի հիմնական հատկանիշները

1. Այն ներառում է ֆիզիկական, կենսաքիմիական և վարքագծային առանձնահատկությունները։

2. Ֆենոտիպը կարող է փոփոխվել շրջակա միջավայրի ազդեցությամբ, նույնիսկ եթե գենոտիպը նույնն է։

3. Նույն գենոտիպով օրգանիզմները կարող են ունենալ տարբեր ֆենոտիպեր, եթե նրանք աճում են տարբեր պայմաններում։

Օրինակներ

1. Մարդու աչքերի գույն

• Գենոտիպ՝ BB կամ Bb → շագանակագույն աչքեր, bb → կապույտ աչքեր

• Ֆենոտիպ՝ աչքերի իրական գույնը (շագանակագույն կամ կապույտ)

2․Նկարագրել ժառանգականության և փոփոխականության դերը օրգանիզմների զարգացման պրոցեսում և էվոլյուցիայում։

Ժառանգականություն— Ժառանգականությունը օրգանիզմների հատկությունն է՝ ծնողներից սերունդներին գենետիկական տեղեկատվություն փոխանցելու։ Այն ապահովում է տեսակների կայունությունը և հատկությունների պահպանումը։

Հիմնական հատկությունները

1) Փոխանցվում է ԴՆԹ-ի միջոցով։

2) Ապահովում է կենսաբազմազանությունը։

3) Հիմք է ծառայում էվոլյուցիոն գործընթացներին։

Փոփոխականություն-Փոփոխականությունը օրգանիզմների գենետիկական կամ միջավայրային տարբերությունների առաջացումն է։ Այն ապահովում է կենսաբազմազանություն և զարգացման համար անհրաժեշտ տարբերություններ։

Արդյունաբերության ընդհանուր բնութագիրը

Հայաստանի արդյունաբերությունը բազմազան և զարգացող ոլորտ է, որը հիմնված է երկրի բնական ռեսուրսների, աշխատուժի և տեխնոլոգիական հնարավորությունների վրա։

Հիմնական բնութագրեր

1. Արդյունաբերական ճյուղեր

• Հանքարդյունաբերություն և մետալուրգիա – Հայաստանը հարուստ է պղնձի, մոլիբդենի, ոսկու և այլ մետաղական հանքանյութերով։ Հանքարդյունաբերությունը զգալի դեր ունի երկրի տնտեսությունում։

• Քիմիական արդյունաբերություն – Արտադրվում են քիմիական նյութեր, պոլիմերներ, լաքաներկային արտադրանքներ և պարարտանյութեր։

• Սննդի արդյունաբերություն – Գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակումը, մասնավորապես պահածոների, գինու, կոնյակի և հանքային ջրերի արտադրությունը, ունի մեծ ներուժ։

• Էներգետիկա – Հայաստանը ունի ատոմակայան (Մեծամորի ԱԷԿ), ջերմաէլեկտրակայաններ և հիդրոէներգետիկ պոտենցիալ։ Վերջին տարիներին զարգանում են արևային էներգիայի կայանները։

• Թեթև արդյունաբերություն – Հագուստի, տեքստիլի, կոշիկի արտադրություն։

• Տեխնոլոգիաներ և ինժեներական արդյունաբերություն – Հայաստանում զարգացած են բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտը, մասնավորապես՝ միկրոէլեկտրոնիկան, ծրագրային ապահովումը և ինժեներական նախագծերը։

2. Տնտեսական նշանակություն

• Արդյունաբերությունն ապահովում է ՀՀ համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) զգալի մասը։

• Բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտը (ներառյալ ՏՏ ոլորտը) դառնում է կարևոր ուղղություն երկրի տնտեսական աճի համար։

• Արդյունաբերության որոշ հատվածներ, հատկապես հանքարդյունաբերությունը, մեծապես ուղղված են արտահանման։

3. Խնդիրներ և մարտահրավերներ

• Բնապահպանական խնդիրներ՝ կապված հանքարդյունաբերության հետ։

• Հումքային ռեսուրսների սահմանափակություն։

• Տնտեսական շրջափակումներ՝ կապված տարածաշրջանային խնդիրների հետ։

• Արտադրական հզորությունների թարմացման անհրաժեշտություն։

4. Զարգացման հեռանկարներ

• Նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրում։

• Բարձրարժեք արտադրանքների ստեղծում և արտահանում։

• Կանաչ էներգիայի զարգացում և արդյունաբերական էկոլոգիական խնդիրների լուծում։

Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանի արդյունաբերությունն ունի զարգացման մեծ ներուժ, սակայն դրա իրագործման համար անհրաժեշտ են նոր ներդրումներ, տեխնոլոգիական արդիականացում և միջազգային համագործակցություն։

Your school trips. Tell me about your last trip or about the trip which you liked most of all

To be honest I’ve went to a lot of school trips, but the one that stood up to me the most was Arates that we went a month ago and played quest there. I have been to Arates a lot but that that one was different and special to me. I love going on school trips because we make a lot of memories and really get to know other people too. I would like to go to one more school trip at the end of the year and have the best memories as a class one last time.

Վանկ

Ձայնավորով վերջցող բառերը կոչվում են բաց վանկ

Բաղաձայնով վերջացող բառերը կոչվում են փակ վանկ

Լսվող և միայն տողադարձի ու վանկատման ժամանակ գրվող ը-գծով գռվող վանկը կոչվում է գաղտնավանկ

1) դա-սա-տու

հա-յո-լի Բաց վանկ

մու-րա-բա

2) բար-ձունք

աղ-ջիկաղ-ջիկ Փակ վանկ

խընդ-րել

3) գը-րել

գըտ-նել Գաղտնավանկ

մըտ-նել

ընդգծել այն բառերը որոնցում բաց վանկ կա

խմորագունդ, պերճասուկ, խճուղի, գետնամած, մրցավար, թախծալի, կոշկակար, մտավոր, տարեվերջ

Խը-մո-րա-գունդ

պեր-ճա-սուկ

խը-ճու-ղի

գետ-նա-մած

թախ-ծա-լի,

կոշ-կա-կար

մը-տա-վոր

տա-րե-վերջ

Յ ձայնակապ

Հայերենում ձայնավորների միջև արտասանվող հնչյունը կոչվում է ձայնակապ, որը գրվում է ա, ո ձայնավորներից հետո։

Երբ ա և ո վերջացող բառին ավելանում է ձայնավորով սկսվող վերջավորություն, ածանց, արմատ կամ հոդակապ։

Արքա+յ+ական

Գոյական, կայարան, արքայորթի

Շեշտ՝ Բառի մեջ, որև ձայնավորի ուժգին արտասանությունը կոչվում է շեշտ, շեշտը դրվում է բառի վորջին ձայնավորի վրա։ Հայերենում շեշտվում են վեց ձայնավորներից հինգը, ա,է,օ,ի,ու

ը-ձայնավորը սեվերական շեշտ չի ընդհունեւմ, սակայն կան բառեր որոնք առանց ձայնավորի են, այսինքն կազմված են բաղածայններից այդ տեպքում ը-ն գրվում է՝ շըխք, դըխք