Իմ Երևան 

Խոսք` Հովհաննես Ղուկասյան 

Երաժշտություն` Կոնստանտին Օրբելյան 

Քո երկինքը ծով Է կապուտակ, 

Դու կանաչ ես ու ծաղկուն, 

Ինձ ժպտում են արևաթագ  

Քո շենքերը վարդագույն։ 

Քո գրկումն Է վարդը իմ բացվել, 

Ա՜խ, քեզնից լավ վայր չկա, 

Քո գրկումն եմ սիրտս բացել 

Ու սիրել մի աղջկա։ 

— Սիրտս քեզ Է երգում, 

դու սերն ես իմ անմար, 

Սիրտս քե՛զ Է երգում 

Եվ երգում Է միայն քեզ համար։ 

Մեր անուշ Հայաստանում, 

Մեր քնքուշ բուրաստանում 

Դու ժպտում ես, Երևա՛ն. 

Մեր անուշ Հայաստանում, 

Մեր քնքուշ բուրաստանում 

Իմ սրտումն ես, Երևա՛ն։ 

Քո երգերը քաղցր են և անուշ. 

Ա՜խ, քեզնից լավ վայր չկա, 

Քո ցերեկն Է արևալույս, 

Քո գիշերը՝ պարզկա։ 

Եվ քո սերն Է ինձ վառ կյանք տալիս, 

Եվ գրկում լուռ գիշերվա 

Քո լույսերն են երջանկալի 

Ինձ ժպտում, իմ Երևա՛ն։ 

— Սիրտս քեզ Է երգում, 

Դու սերն ես իմ անմար, 

Սիրտս քե՛զ Է երգում 

Եվ երգում Է միայն քեզ համար։ 

Մեր անուշ Հայաստանում, 

Մեր քնքուշ բուրաստանում 

Դու ժպտում ես, Երևա՛ն. 

Մեր անուշ Հայաստանում, 

Մեր քնքուշ բուրաստանում 

Իմ սրտումն ես, Երևա՛ն։ 

Մեր անուշ Հայաստանում, 

Մեր քնքուշ բուրաստանում 

Իմ սրտումն ես, Երևա՛ն։ 

Իմ սրտումն ես, Երևա՛ն։ 

Հայաստան իմ չքնաղ 

Երաժշտություն` Արթուր Գրիգորյան 

Խոսքեր` Մարիա Մինասյան 

Կանաչով դու պատված, զգեստ հագած նրբագեղ, 

Նոր մի շունչ սրբացած գրկել է քեզ, 

Նոր շքերթ են կանգնել բնության այս գրկում 

Քաղաքներն ու գյուղերն հնադարյան։ 

Կրկներգ 

Հայաստա՛ն իմ չքնաղ, քո սարերն զմրուխտված 

Ալիքվող իմ սրտի կարոտն են վառ, 

Միշտ հպա՛րտ դու եղիր, միշտ հեռվից կանչի՛ր ինձ, 

Հայաստա՛ն իմ սիրու՜ն, Հաայաստա՛ն։ 

Արագածն է հեռվից իր ձյունե գագաթով 

Միշտ կանչում է անվերջ իր զեփյուռով 

Միշտ եղի՛ր երջանիկ, դու` հզո՛ր մեր երկիր, 

Հայաստա՛ն իմ սիրու՜ն, Հաայաստա՛ն։ 

Կրկներգ 

Հայաստա՛ն իմ չքնաղ, քո սարերն զմրուխտված 

Ալիքվող իմ սրտի կարոտն են վառ, 

Միշտ հպա՛րտ դու եղիր, միշտ հեռվից կանչի՛ր ինձ, 

Հայաստա՛ն իմ սիրու՜ն, Հաայաստա՛ն, Հայաստա՛ն։ 

Նանարի Նայ 

Էդգար Հովհաննիսյան. Նանարի նայ 

(Արագ մաս) 

Նանարի նանարի նանարի նայ, 

Նանարի նայ, նանարի նայ, 

Նանարի նանարի նանարի նայ, 

Նանարի նայ, ջանարի նայ: 

Դուն էկար բարով էկար, 

Նանարի նայ, նանարի նայ, 

Քու գալ ինձի դուր էկավ, 

Նանարի նայ, նանարի նայ: 

Նանարի նանարի նանարի նայ, 

Նանարի նայ, նանարի նայ, 

Նանարի նանարի նանարի նայ, 

Նանարի նայ, ջանարի նայ: 

Շատ խորոտիկ, շատ սիրուն, 

Նանարի նայ, նանարի նայ, 

Հազար էրնեկ քու տիրուն, 

Նանարի նայ, ջանարի նայ: 

Նանարի, նանարի, նանարի նայ, 

Նանարի նայ, նանարի նայ, 

Նանարի, նանարի, նանարի նայ, 

Նանարի նայ, ջանարի նայ: 

(Դանդաղ մաս) 

Կըց գիշերն ու ցերեկուն, 

Նանարի նայ, նանարի նայ, 

Չեներ էսի երերուն, 

Նանարի նայ, ջանարի նայ, 

Շատ խորոտիկ, շատ սիրուն, 

Հազար էրնեկ քու տիրուն: 

Նանարի, նանարի, նանարի նայ: 

(Արագ մաս) 

Նանարի, նանարի, նանարի նայ, 

Նանարի նայ, նանարի նայ, 

Նանարի, նանարի, նանարի նայ, 

Նանարի նայ, ջանարի նայ: 

Հեյ գյուլ եմ 

Հեյ, գյուլ եմ, նայ, նայ, նայ, նայ, 

Մանի ասեմ ու շարեմ, 

Բլբուլ եմ, նայ, նայ, նայ, նայ, 

Լցնեմ տոպրակն ու կարեմ: 

Հեյ, գյուլ եմ, նայ, նայ, նայ, նայ, 

Ծաղիկ ունեմ նարնջի, 

Բլբուլ եմ, նայ, նայ, նայ, նայ, 

Տղա վեր արի, փընջի: 

Հեյ, գյուլ եմ, նայ, նայ, նայ, նայ, 

Ես աղջիկ եմ, ալ կուզեմ, 

Բլբուլ եմ, նայ, նայ, նայ, նայ, 

Ոսկին ծալեծալ կուզեմ: 

Նանարի, նանարի, նանարի նայ, 

Նանարի նայ, նանարի նայ, 

Նանարի, նանարի, նանարի նայ, 

Նանարի նայ, ջանարի նայ: 

Իմ Երևան 

անծանոթ բառեր

Բուրաստան — Բուրավետ ծառերի ու ծաղիկների տնկարան, ծաղկոց։

արևաթագ — արևի նման պայծար

Պարզկա- Պարզ՝ անամպ և ցուրտ:

զմրուխտված- Վառ կանաչ գույնի թափանցիկ թանկագին քար

Անֆիթատրոն- հին հունաստանում և հին հռամում, թատերական ներկայացումների համար կառուցված կիսաշրջանաձև շինություն:
Արենա – հին հռոմի աննֆիթոտրոնների ձվաձև հրապարակը:
Անտիկ (Լատին. ՝ հին) – հին հուսաստանում և հռամում պատմական դարաշրջան:
Բազմաստվածույուն – հեթանոսություն – կրոնի ձև. երբ մարդիկ երկրպագոմ էին բազմաթիվ աստվածների և նրանց դասակարգում հիցարանի տեսքով:
Բարեփոխում (բրենորոգում, ռեֆորմ) – հասարակական կյանքի կամ դրա որևէ բնագավառի վերափոխում, նպատակն է զարգացում ապահովում:
Բռնապետ (Լատի. ՝ դիկտատոր) – անսահմանափակ իշխանություն ունեցող պետության ղեկավար:
Բուրգ – եգիպտոսի փարավոնների համար կառոցված դամբարան:
Գլադիատոր – հռոմիական ստրուկ որին պատրաստում էին անֆիթատրոններում մանամարտելու համար:
Զիկուրատ – պաշտամունքային շինություն . բառացի բաբելոներեն նշանակում է բարձրունք, ներքև մասից դեպի գագաը բարձրանում էին հսկայական չափի աստիճաններ:
Ժողովրդավարություն (դեմոկրատիա) – կառավարման ձև երբ որենքների ստեղծմանը պետության կառավարմանը մասնակցում է ողջ ժողովուրդը (դեմոսը(sad)
Լեգեոն – հին հռոմի բանակի զորամիավորում, կազմբած էր 6000 զինվոից:
Լակոնական ոճ – հնարավորինս քիչ բառերով, բովանդակալից միտք:
Խմբիշխանություն (օրիգարխիա) – հունական պոլիսներեւմ կառավարման ձև, երբ իշխանությունը գտնվում է ավագանում մի փոքր խմբի ձեռքում:
Ծերակույտ (սենատ) – ավագանում ներկայացուցիչներից կազմված ժողով. Հին Հռոմում օրեզդիր գերագույն մարմին
Հնարապերություն (ռեսպուբլիկա) – Պետության ձև որտեղ իշխանության բարձրագույն մարմինները կազմվում են ժողովրդի ներկայացուցիչներով:
Հրետոր – ճարտար տպավորիչ, ազդեցիկ խոսք ունեցող մարդ: Պրովինցյա(նահանգ)- Հռոմյական տերության վարչական միավոր լատիներեն նշանակում է պարտված երկիր Սատրապություն- աքեմենյան իրանի վարչական միավոր

վարնա- (հասարակական խումբ) — հին հնդկաստանի բնակթության չորս խմբերի ընդհանուր անվանումը

տիրան ( բռնակալ ) — հին հունաստանում բռնի ուժով իշխանությունը գրաված և միանձնյա կառավարող անձ

պրինցիպատ (լատիներեն առաջին)- հռոմյական վախ կայսրության դարաշրջանում ձևավորված կառավարման ձև “քողարկված միապետություն”

Դասարանական աշխատանք։

1. Ի՞նչ կառուցվածք ունի մարդու ականջը։

1. Ի՞նչ նպատակով են շենքերում օգտագործում ուղեգորգերը։
2. Ինչպե՞ս է աղմուկն ազդում մարդու օրգանիզմի վրա։ Բարձր աղմուկի դեպքում օրգանիձմը վատանում է։
3. Ինչպե՞ս են պայքարում աղմուկի դեմ։ Օգտագործում են հերմետիկ պատուհաններ, սենյակների հատակը ծածկում են գորգերով։

Տնային առաջադրանք

1. Թվարկե՛ք մի քանի կենդանիներ ,որոնք լսում են ՝

ա)ինֆրաձայները, բ) ուլտրաձայները

ուլտրաձայները- դելֆիններ, չղջիկ, կռծողներ։

2.Ինչպիսի՞ միջոցներ են ձեռնարկվում մարդու օրգանիզմի վրա աղմուկի վնասակար ազդեցությունը նվազեցնելու նպատակով։ 3.Ո՞րքան պետք է լինի հասարակական միջավայրերում,բակերում,բնակելի տներում աղմուկի ուժգնությունը։ 4.Ո՞ր ձայներն ունեն հանգստացնող ազդոեցություն։

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Կատարե՛ք բազմապատկում.

ա) 3,81 ⋅ 2,95  = 11,2935 ,       

բ) 16,387 ⋅ 0,29 = 4,75223 ,      

գ) 0,782 ⋅ 0,55  = 0,7820

դ) 17,32 ⋅ 896,1 =  15 520,652  

ե) 1,11 ⋅ 0,32 , = 0,3552     

զ) 0,92 ⋅ 10,03 =      

է) 0,1 ⋅ 0,001,= 1

ը) 23,57 ⋅ 8,192 = 193,08544

թ) 17,17 ⋅ 17,17= 294,8089

3,81                 16,387   

x                     x

2,95                   0,29

11,2935           4,75223

1,11 x 0,32  = 111/100 x 32/100 = 111×32 / 10000 = 3552/10000 = 0,3552 

2) Կատարե՛ք բազմապատկում.

ա) 12 ⋅ 0,36 =432        դ) 4 ⋅ 2,575= 5,150           է) 85 ⋅ 18,43,

բ) 200 ⋅ 1,25 =25       ե) 77 ⋅ 0,98 =         ը) 9 ⋅ 34,392,

գ) 5 ⋅ 66,99 = 334, 95     զ) 134 ⋅ 1,73 ,         թ) 236 ⋅ 7,24։

3) Կատարե՛ք բազմապատկում.

ա) 7,31 ⋅ 2,06 , 

բ) 20,02 ⋅ (–11,99) , 

գ) 0,1 ⋅ 4,767 , 

դ) (–34,8) ⋅ (–0,348) , 

ե) (–5,32) ⋅ (–2,2) , 

զ) 12,12 ⋅ 10,01 :

Հայաստան ասելիս այտերս այրվում են,
Հայաստան ասելիս ծնկներս ծալվում են,
Չգիտեմ ինչու է այդպես:
Հայաստան ասելիս շրթունքս ճաքում է,
Հայաստան ասելիս հասակս ծաղկում է,
Չգիտեմ ինչու է այդպես:
Հայաստան ասելիս աչքերս լցվում են,
Հայաստան ասելիս թևերս բացվում են,
Չգիտեմ ինչու է այդպես:
Հայաստան ասելիս աշխարհը իմ տունն է,
Հայաստան ասելիս էլ մահը ո՞ւմ շունն է…
Կմնամ, կլինեմ այսպես:

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Հետևյալ թվերից յուրաքանչյուրը մեծացրե՛ք 10 անգամ.

ա) 7,02, բ) 83,204, գ) 20, դ) 0,008։

7.02.10=70,2

83.204.10=832,04

20.10=200

0.008.10=0.08

2) Գրե՛ք ստորակետից հետո հինգ թվանշան ունեցող տասնորդական

կոտորակ, որը հավասար է 103,2 կոտորակին։

103,2=103,20000

3) Գնել են կոնֆետի 12 մեծ և փոքր տուփեր։ Մեծ տուփի

կոնֆետների զանգվածը 800 գ է, իսկ փոքրինը՝ 500 գ։

Կոնֆետների ընդհանուր զանգվածը 6 կգ 900 գ է։ Քանի՞ մեծ և

քանի՞ փոքր տուփ կոնֆետ են գնել։

Լուծում

1) 12.500=6000

2) 6900-6000=900

3) 800-500=300

4) 900:300=3

5) 12-3=9

Պատ,՛ 9 մեծ 3 փոքր

4) Հետևյալ թվերից յուրաքանչյուրը փոքրացրե՛ք 100 անգամ.

ա) 32,11,

բ) 0,005

գ) 2,32

դ) 1534,1։

Տունը, որտեղ մեծացել է Կեսարը, գտնվել է Հռոմի Սուբուրա շրջանում, որն ունեցել է ոչ բարեկեցիկի համբավ։ Մանկության տարիներին Կեսարը տանը սովորել է հունարեն, գրականություն։ Զբաղվել է ֆիզիկական վարժություններով: Մոտավորապես մ․թ․ա․ 85 թվականին Կեսարը կորցրել է հորը:

1) Որտե՞ղ է մեծացել Կեսարը

2) Ինչո՞վ է զբաղվել կեսարը

Սովորել՝ Ձայնի ընկալումը։Լսողության հիգենիա։

Դասարանական աշխատանք։

1. Ի՞նչ կառուցվածք ունի մարդու ականջը։
2. Ի՞նչ նպատակով են շենքերում օգտագործում ուղեգորգերը։
3. Ինչպե՞ս է աղմուկն ազդում մարդու օրգանիզմի վրա։
4. Ինչպե՞ս են պայքարում աղմուկի դեմ։

Տնային առաջադրանք

1. Թվարկե՛ք մի քանի կենդանիներ ,որոնք լսում են ՝

ա)ինֆրաձայները, բ) ուլտրաձայները

2.Ինչպիսի՞ միջոցներ են ձեռնարկվում մարդու օրգանիզմի վրա աղմուկի վնասակար ազդեցությունը նվազեցնելու նպատակով։

3.Ո՞րքան պետք է լինի հասարակական միջավայրերում,բակերում,բնակելի տներում աղմուկի ուժգնությունը։ 4.Ո՞ր ձայներն ունեն հանգստացնող ազդոեցություն։

Հոլովի՛ր աթոռ, քույր, մարդ բառերը։

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ) — աթոռ, քույր, մարդ

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞) — աթորի, աղջկա, մարդու

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն) — աղջկան, աթոռին, մարդուն

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց) — աթոռից, աղջկանից, մարդուց

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ) — աթոռով, աջկանով, մարդով

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ) — աթոռի մեջ, աղջկա մեջ, մարդու մեջ։

2. Առանձնացրո՛ւ անձնանիշ և իրանիշ գոյականները:

Գունդ, գնդապետ, գնդացիր, Եգիպտոս, եգիպտացի, եգիպտացորեն, թիզ, թզուկ, ձիակառք, կառապան, վաճառատուն, վաճառական, ուղեվարձ, ուղևոր, վերելք, վիրաբույժ, հնդկացի, հնդկացորեն, հայ, Հայաստան, դերբայ, դերասան, հացաբույս, հացթուխ, խոհարար, խոհանոց, լրագիր, լրտես, հետախույզ, հետևանք:

3. Առանձնացրո՛ւ թանձրացական և վերացական գոյականները:Երամ, հույս, կասկած, պատիվ, վերարկու, ճաշակ, ճաշ, կարոտ, ծխախոտ, գութ, նախանձ, երաժիշտ, բնավորություն, քար, արձագանք, ծառ, հուշ, հուշարձան, վախ, նկար, բողոք, դասագիրք:

4.Ածանցների օգնությամբ հասարակ գոյականները դարձրո՛ւ անձնանուններ:
Լույս- Լուսինե

լեռ-Լեռնիկ

գառ- Գառնիկ

թագ- Թագուհի

նազ- Նազենի

վարս- Վարսինե

վարդ-Վարդուհի

ցող- Ցողիկ

արծիվ- արծվիկ

սաթ- սաթիկ

խաչ- Խաչիկ
Օրինակ՝ լեռ-Լեռնիկ, Լեռնուհի:

5.Առաջին շարքի գոյականների հոմանիշները գտի՛ր երկրորդ շարքում և գրի՛ր կողք կողքի:
ա. սարսափ-ահ

ավարտ-վերջ

գրոհ- հարձակում

տանջանք- տառապանք

ծիծաղ- քրքիջ

որոշում- վճիռ
բ.  հարձակում, տառապանք, քրքիջ, ահ, վճիռ, վերջ:

ա. հոտ -բոյր

բողոք-գանգատ

հռչակ-համբավ

ցավ-կսկիծ

վախ-երկյուղ

զայրույթ-ցասում
բ.   համբավ, կսկիծ, ցասում, գանգատ, բույր, երկյուղ:

6.Յուրաքանչյուր շարքից վերցրո՛ւ մեկական գոյական և կազմի՛ր վեց բարդ գոյական:

ա. գիր, քաղաք, ծով, որս, լեռ, զարկ:
բ.  նկար, շղթա, սեղան, երակ, պետ, գող:

գիր-գրասեղան

քաղաք- քաղաքապետ

ծով- ծովանկար

որս-

ա. մայր, պատկեր, ավազակ, ճակատ, գինի, պար:
բ.  սրահ, մարտ, գործ, խումբ, պետ, տուն:

7. Առաջին շարքի գոյականներից և երկրորդ շարքի վերջածանցներից հնարավոր բոլոր տարբերակներով կազմի՛ր ածանցավոր գոյականներ:
ա. արհեստ, խմոր, թագ, գազան, հավաք, հեծանիվ, որս, զինվոր, դատ, ճանապարհ, բառ, ներկ, առևտուր, երշիկ, խորհուրդ:
բ.  -անոց, -ական, -արար,- որդ, -ավոր, -արան, -եղեն:

8.Տրված գոյականների հոլովված ձևերը դարձրո՛ւ ուղիղ:
Երկնքի, ծերունու, տան, քրոջ, տարվա, առվի, մարդու, խմբում, սրտից, մոր, ծաղկով, փշատենու, գարնան, կավճով, վշտից, մանկության, պատվով, տիրոջ, շարժման, ամուսնու, թփի, արյան, հաշվից, աշնան, անկյան, կնոջից, քեռու, որդու, ձյան, ձկան, գրկից, աղավնու, գրքում, շան:
Օրինակ՝ երկնքի-երկինք, ծերունու-ծերունի:

Mr. Yates was nearly ninety, so it was often difficult for him to remember things,
but he still liked travelling very much, so he and his wife went to Spain every
year. One summer when they were there, they went to visit some friends. These
people had two young daughters.
One afternoon Mr. Yates was talking to one of the girls in the garden after
lunch. ‘You and your sister were ill when my wife and I were here last year,
weren’t you?’ he said to her.
‘Yes, we were,’ answered the girl. ‘We were very ill.’
The old man said nothing for a minute, because he was thinking. Then at last
he said, ‘Oh, yes, I remember now! One of you died. Which one of you was it,
you or your sister?’
The girl answered, ‘It was me.’
‘Oh? I’m very sorry to hear it,’ said the old man.

B. Which words in the story on page 40 mean:

1. almost 3. sad 5. stopped living
2. not forget 4. hard

almost-

not forget- Չմոռանալ

sad- տխուր

hard- դժվար

stop living- մահանալ

C. Write this story. Put one word in each empty place. You will find all
the correct words in the story on page 40.
Mr. and Mrs. Yates lived together for 52 years, and then she became very
ill After a month she . . . , and Mr. Yates was alone. It was sad for him to
live in a big house without anybody else, so he married again. His new wife
was much younger than he was, and she liked travel to foreign countries, so
they began to go to Africa every year , in the winter. Mrs. Yates had a younger
daughter , and she usually went with them too. Everybody thought, ‘Those girls
are that old man’s daughter’
One day in Kenya a man said to him, ‘Do you remember me? I was your
neighbour in Southampton.’
Mr. Yates did not answer for a few seconds, because he was . . . . Then
he said, ‘Oh, yes! That’s right! I married your daughter, didn’t I